http://www.30cd.biz/upload_pic/1298462088.gif
" href="/rss" /> :: (بررسى نقش آراستگى در روابط میانْ فردى) :: - بررسی اصولی روابط زناشوئی
X
تبلیغات
رایتل
 

آموزش کامل زندگی زناشویی


مجموعه کامل و بی نظیر که در هیچ کجا یافت نخواهد شد

راهنمای زناشویی و بهداشت و رفتار جنسی در آذر سال 1391

پکیج کامل و بسیار بی نظیر برای راهنمایی تمامی زوج ها

مهارتهایی که امنیت و آسایش زندگی شما را تامین می کند

قابل پخش بر روی تمام دستگاه های DVD خانگی و کامپیوتر



نویسنده : samad - ساعت 22:19 روز 1387/10/10
 


آراستگى چیست و حدود آن کدام است؟ چه نوع لباسى و آرایشى معرّف آراستگى است؟ آیا رابطه‏اى میان آراستگى با زیبایى و جذّابیت وجود دارد؟ چگونه آراستگى در دوستى‏ها و روابط میانْ فردى، تأثیرگذار است؟ هنجارهاى مورد قبول در آراستگى کدام اند؟ و... این پرسش‏ها از جمله دلْ مشغولى‏هاى نوجوانان و جوانان فرهنگ ماست. در این مختصر با توجه به آموزه‏هاى دین و داده‏هاى روانشناسى، برخى سؤالات را پاسخ مى‏گوییم.

برداشت‏هاى اوّلیه
عموماً اعتقاد بر این است که «برداشت‏هاى اوّلیه» بسیار اهمیت دارند. بسیارى از ما مى‏پذیریم که برداشت‏هاى اوّلیه‏اى که از دیگران داریم، روند ارتباط ما را با آنان به صورتى حیاتى شکل خواهند داد. این پدیده را در روانشناسى اجتماعى «اثر تقدّم» مى‏گویند، از این رو افراد براى حضور در مصاحبه شغلى، دیدار با دوست جدید، اوّلین ملاقات با همسر آینده خویش، و... که در آن، نخستین برخورد را با دیگرى دارند، با دقت تمام، خود را آماده مى‏کنند. «ارتباط غیر کلامى» در شکل‏گیرى برداشت اوّلیه بسیار مؤثر است. یک نگاه، لحن کلام، نوع لباس، قیافه ظاهرى، و... کافى است تا اطّلاعات مفصّلى را در اختیار ما قرار دهد. آراستگى در هر یک از نمودارهاى ارتباط غیرکلامى مانند: حالات چهره و قیافه ظاهرى، تماس چشمى و نگاه، لباس و حرکات بدن، و لحن کلام، مى‏تواند در نوع برداشتى که از ما مى‏شود، مؤثر باشد. پیش از آن‏که به توضیح کانال‏هاى اساسى ارتباط غیرکلامى با دیگران بپردازیم، بهتر است به اختصار چند جمله‏اى درباره مفهوم آراستگى در فرهنگ خودمان سخن بگوییم.

مفهوم آراستگى
آراستن به معناى زینت دادن و تزیین کردن است: چنین تا بیامد مه فروَدین‏ بیاراست گلبرگ، روى زمین

فردوسى

خویشتن آراسته از بهر او خودْ وِرا پرواى غیر دوست، کو؟

مولوى

معانى دیگرى مانند منظّم و مرتّب بودن، هماهنگ بودن، آماده و مهیّا بودن نیز گفته شده که کاملاً مرتبط با معناى اوّل است؛ زیرا تزیین کردن به نوعى با نظم و تقارن و نیز هماهنگى همراه است ومعرّف آماده و مهیّا بودن براى مقصود مورد نظر (مثلاً ملاقات دوست). در مقابلِ آراستن که معمولاً با یک افزایش همراه است، پیراستن قرار مى‏گیرد که ویژگى آن کاستن و زدن شاخ و برگ است.

حوزه‏هاى آراستگى
حال باید ببینیم در شیوه‏هاى ارتباط غیر کلامى، آراستگى چگونه حاصل مى‏شود؟ در این‏جا بویژه ارزش‏هاى دینى که در حقیقت هنجارهاى فرهنگى ما را شکل مى‏دهند، مى‏توانند تعیین کننده باشند:
 

1) حالات چهره و قیافه ظاهرى: سیسرون، سخنور رومى، گفته: «چهره، تصویر روح است»؛ یعنى احساسات و هیجانات انسان، غالباً در چهره وى منعکس مى‏شود. خشم، ترس، شادى، غم، تعجّب، تنفّر و رضایت به سادگى نمایان مى‏گردند و به راحتى قابل تشخیص هستند. بنابراین احساسات ما نسبت به دیگران، به صورتى غیراختیارى خود را نشان مى‏دهند و قابل پنهان کردن هم نیستند. نوع آرایش سر و صورت، عینک داشتن یا نداشتن و زیبایى ظاهرى، مى‏توانند برداشت‏هاى اوّلیه را در مخاطب ما ایجاد کند. در این‏جا یک «تصوّر قالبى» در میان مردم وجود دارد که «هرچه زیباست، خوب هم هست». لیکن مطابق تحقیقات روانشناسان، چنین امرى قابل تأیید نیست؛ یا این که معمولاً فردى که عینک به چشم مى‏زند، با هوش‏تر و کوشاتر است؛ امّا این هم از آن تصوّرات پذیرفته نشده است. در مورد مُدل مو و آرایش صورت نیز چنین تصوّرات قالبى بدون پشتوانه، وجود دارد. فریفته نشدن نسبت به تصوّرات قالبى، دو نتیجه در بر دارد: یکى آن‏که خود را تابلویى براى این تصوّرات قالبى نمى‏کنیم و دوم آن‏که در برداشت از دیگران، مراقب رهزنى‏هاى این تصورات، خواهیم بود. آراستگى در قیافه ظاهرى و حالات چهره را مى‏توانیم از برخى سخنان دلنشین پیامبر اکرم و امامان معصوم(ع) دریابیم.
امام على(ع): مؤمن شادیش در چهره و اندوهش درون قلب است.(1)
امام باقر(ع): خوشرویى و گشاده‏رویى باعث جلب محبّت و نزدیکى به خداوند است و ترشرویى و گرفتگى باعث دشمنى و دورى از خداست.(2)
امام على(ع): مؤمن نرمخو و گشاده‏روست و نه ترشرو.(3)
لبخند زدن همراه شادى، در موقع ملاقات با دوستان، تأثیر عمیق‏ترى از زبان دارد و چنین القا مى‏کند که دوستت دارم و از دیدار تو خوشبختم. امام صادق(ع): لبخند زدنِ شخصى در هنگام ملاقات با برادرش (دوستش) براى او پاداشى محسوب مى‏شود.(4)
پیامبر اکرم: کسى که موهایش را بلند مى‏گذارد آنها را به نیکویى مرتب کند یا کوتاه نماید.(5)
 

2) تماس چشمى و نگاه: آیا تاکنون با کسى که عینک تیره به چشم دارد، گفتگو کرده‏اید؟ اگر چنین بوده است مى‏دانید که این وضعیت چه قدر ناراحت کننده است. از آن‏جا که نمى‏توانیم چشمان طرف مقابل را ببینیم، از عکس‏العمل‏هاى او با خبر نخواهیم شد. برخى از شعراى قدیم، چشم را «پنجره روح» توصیف کرده‏اند؛ زیرا غالباً از دریچه چشمان دیگران، چیزهاى زیادى درباره حالات و احساسات آنها استفاده مى‏کنیم؛ مثلاً نگاه معمولى و مداوم را نشانه محبّت و دوستى، اجتناب از تماس چشمى را نشانه خجالتى بودن یا دوست نداشتن و خیره شدن را علامت خشم یا خصومت تفسیر مى‏کنیم. نگاه از سر مهر، در روابط با دوستان و نزدیکان، بویژه نسبت به پدر و مادر، مورد تأکید در احادیث ما بوده است:
امام صادق(ع): کسى که به پدر و مادرش نامهربان نگاه کند، حتى اگر او را مورد ستم قرار داده باشند، خداوند نماز او را قبول نمى‏کند.(6)
برق نگاه، بویژه نگاه‏هاى خیره و مداوم، اگر از روى امیال پست و شهوانى باشد (خصوصاً در روابط با غیر هم جنس) مى‏تواند خطرآفرین باشد و مفاسد بعدى را نیز به دنبال آورد. قرآن با نگاه پیشگیرانه و مشفقانه، این امر را متذّکر مى‏شود: «به مردان با ایمان بگو دیده‏ها فروبندند و پاکدامنى ورزند که این براى آنان پاکیزه‏تر است؛ زیرا خداوند بر آنچه مى‏کنند، آگاه است و به زنان با ایمان بگو دیدگان خود را [از هر نامحرمى]‏ فرو بندند و پاکدامنى ورزند».(7)
 

3) لباس و حرکات بدن: ژست‏ها، حرکات دست و پا، لرزش و آرامش بدن، جهت‏گیرى کلى بدن، کیفیت و رنگ پوشش لباس، همگى در این قسمت مورد نظرند. تعداد زیاد حرکات بدنى (مانند خارش، ور رفتن) نشان دهنده برانگیختگى هیجانى یا حتى عصبانیت است. وضعیت کلّى بدن، مى‏تواند حالت تهدیدآمیز، تمایل و انعطاف‏پذیرى یا بى‏تفاوتى را نشان دهد. باز یا بسته بودن دست‏ها نیز علامت گرمى یا سردى ارتباط تلقى مى‏شود. نحوه راه رفتن افراد نیز مى‏تواند اضطراب، افسردگى و نگرانى یا تحرّک، نشاط و آرامش وى را نشان دهد. فاصله با مخاطب نیز میزان دوستى را منتقل مى‏کند(البته نزدیک بودن بیش از حد هم نابهنجار تلقى مى‏شود). نوع و نحوه پوشش لباس، نمایانگر تعلّق ما به گروه خاصّى در اجتماع است (مانند اونیفورم‏ها) و تا حدّى نشانگر شخصیت و طبقه اجتماعى افراد است و همچنین میزان سازگارى و توجّه به هنجارهاى جامعه را نشان مى‏دهد.
یکى از مسایل مهم در روابط میان فردى، رعایت تواضع و فروتنى است که به وضوح خود را در حرکات بدنى نشان مى‏دهد:
امام على(ع): دوستى، میوه و نتیجه فروتنى است.(8)
از علائم فروتنى دست دادن و گاهى در آغوش کشیدن دوست است:
پیامبر اکرم: دست دادن، از نشانه‏هاى کامل بودنِ دوستى است.(9)
امام صادق(ع): هرگاه دو مؤمن یکدیگر را ملاقات کنند و دست یکدیگر را بفشارند، خداوند به آن دو، صد رحمت نازل مى‏کند که نود و نه رحمت از آنِ کسى است که دوست خود را بیشتر دوست دارد و اگر یکدیگر را در آغوش گیرند، هر دو غرق در رحمت خواهند شد.(10)
یکى از وجوه مهمّ آراستگى که چه بسا بیشتر جلب توجه مى‏کند، آراستگى لباس است. چند نکته در آموزه‏هاى اسلام در این مورد به چشم مى‏خورد:
یکى این که پوشش انسان، مناسب باشد، به گونه‏اى که اندام‏هاى بدن را حفظ کند و در ارتباطات اجتماعى تحریک‏آمیز نباشد.
در قرآن آمده است: به مردان با ایمان بگو دیده‏ها فروبندند و اندامشان [با پوشش مناسب]‏ محفوظ دارند که این براى آنان پاکیزه‏تر است؛ زیرا خدا به آنچه مى‏کنند آگاه است. به زنان با ایمان نیز بگو دیدگان خود را [از هر نامحرمى]‏ فرو بندند و اندامشان را بپوشانند و [مواضع‏] زینت‏هایشان را آشکار نکنند، مگر آنچه به طور طبیعى [مانند دست و صورت]‏ پیداست و باید سینه و دوش خود را با مَقنعه(یا روسرى) بپوشانند.(11)
دوم رعایت پاکیزگى و نظافت در لباس، تا حدّى که حضور انسان براى دیگران، خوشایند باشد.
پیامبر اکرم فرمود: به مقدارى که در توان دارید، پاکیزگى را مراعات کنید؛ زیرا خداوند متعال، اسلام را براى پاکیزگى بنا کرده است و داخل بهشت نمى‏شود مگر کسى که پاکیزه باشد.(12)
سوم عطر زدن و مرتب کردن خود. پیامبر اکرم در آینه مى‏نگریست، موهاى خود را مرتب مى‏کرد، شانه مى‏زد و گاهى در آب مى‏نگریست و موهایش را مى‏آراست و علاوه بر خانواده‏اش، خود را براى اصحاب و یارانش مى‏آراست.
امام على(ع) فرموده است: خودآرایى از اخلاق مؤمنان است.(13)
چهارم در انتخاب نوع و شکل لباس، به گونه‏اى باشد که متعارف و مطابق با فرهنگ و عرف زمان و محل زندگى باشد.
امام صادق(ع) مى‏فرماید: بهترین لباس هر زمان، لباس اهل آن زمان است.(14)
همچنین باید از پوشیدن لباس‏هایى که موجب انگشت نما شدن [در احادیث به آن لباس شهرت مى‏گویند] مى‏گردد پرهیز شود؛ زیرا موجب احساس خود بزرگ‏بینى یا حقارت و ضعف در شخصیت است:
امام صادق(ع): خداوند، لباس شُهرت را مبغوض مى‏دارد.(15) براى انسان، همین خارى و ذلّتْ بس است که لباس شهرت بپوشد یا بر مرکبى سوار شود که موجب شهرت او گردد.(16)
 

4) لحن کلام و سخن گفتن: کیفیت صدا یا علائم فرازبانى به تغییرات و نوسانات در گفتار گفته مى‏شود که معانى خاصّى را با خود منتقل مى‏سازد. زیر و بمى صدا، آهنگ، سرعت، موزون بودن، تردید و تأمّل، تأکیدهاى خاص و... اطلاعات ویژه‏اى را با خود همراه مى‏کنند. یک جمله ساده «شما دوست احمد هستید» با توجه به آهنگ کلمات و تأکید بر ابتدا یا انتهاى جمله مى‏تواند معانى تعجّب، رضایت، پرسش و حتى زیرِ سؤال بردن را داشته باشد. تحقیقات روانشناسان نشان مى‏دهد برخى از احساسات مانند: خشم، شادى، عصبیت و غم، راحت‏تر از احساسات دیگر، از کیفیت صوت تشخیص داده مى‏شوند. اگرچه همواره نمى‏توانیم علائم دقیق فرازبانى را تشخیص دهیم، امّا به ندرت از تأثیر عاطفى این علائم مانند پیام‏هاى صمیمانه یا خشمگینانه مصون مى‏مانیم.
در مورد کیفیت صدا و لحن کلام مانند: آرام و عمیق، نازک، یکنواخت، تودماغى، هیجان زده، رسا، گرفته، و... تصوّرات قالبىِ خاصّى وجود دارد که براى برداشت صحیح از دیگران، باید جوانب دقّت و احتیاط را مراعات کنیم.
علاوه بر جهات محتوایى که باید در ادب، نزاکت و هنجارهاى اخلاقى در نظر گرفته شود و با پرهیز از لغو و بیهوده‏گویى، سنجیده و با تأمل سخن گفت، در مورد لحن کلام و کیفیت صدا نیز نکاتى در آموزه‏هاى اسلامى قابل توجه است:
یکى مراعات میانه‏روى در بلندى و کوتاهى صدا و اجتناب از فریاد زدن است که لقمان هنگامى که فرزندش را راهنمایى مى‏کند، مى‏گوید:... و صدایت را آهسته کن.(17) حتى در مورد خندیدن، امام على(ع) مى‏فرماید: مؤمن... هرگاه مى‏خندد، صوتش گوش‏ها را نمى‏آزارد.(18)
دوم آن‏که حالات پرخاشگرانه در گفتار نداشته باشیم؛ بلکه نرمخو و نرم گفتار باشیم: خداوند حتى هنگامى که حضرت موسى(ع) و برادرش را به سوى فرعون روانه مى‏کند مى‏فرماید: پس با او به زبانى نرم سخن بگویید.(19)بنابراین در روابط میانْ فردى و با دوستان، این مسئله بیشتر باید مورد توجه قرار گیرد: امام على(ع): مؤمن 8با جنگ و دعوا به دیگران پرخاش نمى‏کند، دشنام نمى‏دهد، عیبجویى و غیبت نمى‏کند.(20)
هم ایشان مى‏فرماید: مؤمن آرام، نرمخو، آسانگیر و قابل اعتماد است.(21)
سوم کیفیت سخن گفتن (بویژه در ارتباط با غیر هم جنس) نباید تحریک‏آمیز باشد و با چشم پوشى از مرزهاى حیا و عفت، روابط بین فردى را به خطر اندازد. قرآن کریم در خطاب به همسران پیامبر مى‏فرماید: اى همسران پیامبر! شما همچون یکى از زنان معمولى نیستید، اگر تقوا پیشه کنید. بنابراین به گونه‏اى نازک و هوس‏انگیز سخن نگویید که بیماردلان در شما طمع کنند. و سخن شایسته بگویید.(22)

 


 
comment نظرات (0)
 
 


موبر دائمی ویبره دار Smooth Away